Yazma üzerine -

Editör Sir Harry Evans edilgen çatının kullanımının anlamı ne zaman karıştırabileceği üzerine:

''Ay'a bugün Neil Armstrong tarafından inildi''.

Kaynak: Do I Make Myself Clear? Why Writing Well Matters, s.95.

Yazımda edilgen çatının hesap verebilirliği nasıl gizleyebileceği üzerine

Yazımda edilgen çatının kullanılması metinden daha fazla estetik mesafe yaratıp nesnelliğe katkıda bulunsa da, eylemi kimin gerçekleştirdiğini netleştirmek yerine gizleyebilir.

Etken çatı yerine edilgen çatı kullanıldığında, eylemi yapan kişiden bahsetmeden yapılan eylemi iletmek daha kolay olabilir. Örneğin, birisi bir karar almak istiyor ancak potansiyel başarısızlığından dolayı suçlanmak istemiyorsa, 'Gregory karar verdi ki/yapmaya karar verdi' yerine 'karar verildi ki/yapmaya karar verildi' gibi ifadelere başvurabilir. Bu, söz konusu kişinin (Gregory) sonuçla ilişkilendirilmekten ve sorumlu tutulmaktan kaçınmasını kolaylaştırabilir. Elbette, bu risk Gregory için de geçerlidir; başarılı olması durumunda takdiri sahiplenmesini zorlaştırabilir. Bu dinamik, edilgen ve etken çatının günlük hayatımızda nasıl kullanıldığında görülebilir. Evans'ın (2017) dediği gibi - 'bürokratlar, avukatlar, iş yöneticileri ve akademisyenler, makul bir mazereti olmaksızın edilgen çatının alışkanlık haline gelmiş tekrarlayıcıları, failleridir'.

Genel bir kural olarak, etken çatı, eylemi yapan kişiyi ve eylemi daha net bir şekilde bir araya getirme eğilimindedir.

Uygulanacak bir konu

Yazarken, etken mi yoksa edilgen çatı mı kullandığınızın farkında olun ve bunun anlatmak istediğiniz noktayı belirsizleştirip belirsizleştirmediğini veya daha özlü bir şekilde iletmenize yardımcı olup olmadığını düşünün.

‍